عِلّيّين

از الکتاب
پرش به: ناوبری، جستجو

آیات شامل این کلمه

«عِلِّیِّینَ» از مادّه «عُلُوّ» جمع «عِلِّى» (بر وزن ملّى) در اصل، به معناى مکان بالا یا اشخاصى است که در محل بالا مى نشینند، و به ساکنان قسمت هاى مرتفع کوه ها نیز اطلاق شده است، و در اینجا جمعى آن را به معناى «برترین مکان آسمان» یا «برترین مکان بهشت» تفسیر کرده اند. بعضى نیز گفته اند که ذکر آن به صیغه جمع به خاطر تأکید است و به معناى «عُلُوٌّ فِى عُلُوٍّ» یعنى «بلندى در بلندى» مى باشد.

ریشه کلمه

قاموس قرآن

[مطفّفين:17-19]. ظهور اين دو آيه در آن است كه اولاً علّيّون محل نوشته ابرار است و ثانياً عليّيون خودش كتابى است نوشته شده. بايد مراد از كتاب ابرار اعمال آنها باشد و چون عمل نوعى از نوشتن است (نوشته فعلى نه خطّى) از آن كتاب تعبير شده، از طرف ديگر اعمال پيش خدا مجسّم مى‏شوند و مجسّم شده‏ها رديف هم و روى هم چيده شده عّليّون را تشكيل مى‏دهند پس اعمال ابرار در علّيين است و علّيّون همان كتاب مرقوم و اعمال تجسم يافته است. در واقع مصالح ساختمان علّيّون، اعمال ابرار است نظير اين سخن در «سجن - سجّين» گذشت. گوئى آيه مى‏گويد: اعمال نيكان در بهشت برين است و بهشت برين از اعمال نيكان تشكيل يافته است. در مجمع فرموده: علّيّون علّو مضاعف (برتر چند برابر) است و براى اظهار تفخيم و عظمت شأن با واو و نون جمع بسته شده و به اولوالعقل تشبيه شده گرديده است علّيّون مراتب والائى است توأم با جلال. اهل لغت آن را جمع عّلّى به كسر عين و تشديد لام و ياء گفته‏اند. ولى ظاهراً مفرد مضاعف است. وصف آن «كِتابٌ مَرْقُومٌ» مفرد آمده و ضمير آن در آيه بعدى «يَشْهَدُهُ الْمُقَرِّبُونَ» مفرد به كار رفته است. در اينكه مراد از علّيّون بهشت است شكى نيست ولى آيا همه بهشت علّيّون است و يا آن قسمتى از بهشت است معلوم نيست از «يَشْهَدُهُ الْمُقَرَّبُون» مى‏شود دانست كه آن همه بهشت نيست زيرا چنانچه در «ثلّ» گذشت مقرّبون قسمتى از اهل بهشت‏اند. به نظر نگارنده مراد از عليّون بهشت اصحاب يمين است. توضيح آنكه در سوره واقعة اهل آخرت به سابقون و اصحاب يمين و اصحاب شمال تقسيم شده است و در «ثلّ» روشن كرديم كه بهشت مقربون با اصحاب يمين متفاوت است. اين تفاوت از اوائل سوره دهر و از ذيل آيات «عليّين» نيز فهميده مى‏شود در سوره دهر آمده: ابرار از شرابى مى‏خورند كه آميخته به كافور است. و كافور چشمه‏ايست كه عباداللَّه از آن مى‏خورند بايد عباداللَّه همان مقرّبون باشند كه از خود چشمه مى‏آشامند و ابرار اصحاب يمين‏اند كه از شراب آميخته به آن مى‏خورند نه از خود آن. در مطفّفین ذیل آیات علیّین آمده که ابرار از رحیق مختوم آمیخته به تسنیم می‏خورند و تسنیم چشمه‏ایست که مقرّبون از آن می‏خورند «عَیناً یَشرَبُ بِهَا المُقَرَّبوُنَ» پس مراد از ابرار در هر دو سوره، اصحاب یمین و مراد از «عباد» در سوره دهر و «مقرّبون» در سوره مطفّفین همان سابقون و مقرّبین‏اند آنگاه درباره علیّون آمده «کِتابَ الاَبرارِ لَفی عِلّییّنَ» پس میدانیم این ابرار همان اصحاب یمین‏اند و «یَشهَدُهُ المُقَرَّبوُنَ» می‏رساند که مقرّبون علّیین را می‏بینند و در آن حاضر می‏شوند ولی بهشت مخصوص آنها نیست و شاید منظور آنست که مقرّبون گواهی می‏دهند: علیّون مال ابرار است زیرا گواهان روز قیامت چنانکه در «شهد» گذشت حتماً از مقرّبین‏اند این است آنچه به نظر نگارنده آمده. والله العالم.


کلمات نزدیک مکانی

تکرار در هر سال نزول

در حال بارگیری...