التّغَابُن

از الکتاب
پرش به: ناوبری، جستجو

آیات شامل این کلمه

«تغابن» از باب «تفاعل» است، و معمولاً در مورد کارهایى گفته مى شود که دو جانبه باشد; مانند، تعارض و تزاحم و... این معنا در مورد قیامت ممکن است به این ترتیب باشد که تعارض گروه مؤمنان و کافران، نتیجه اش در قیامت ظاهر شود و در حقیقت روز قیامت، روز ظهور تغابن است. از بعضى از کلمات اهل لغت نیز استفاده مى شود که باب «تفاعل» همیشه به این معنا نیست و در اینجا به معناى ظهور غبن است (مفردات راغب، مادّه غبن).

«غابن» به معناى برنده است.

«مغبون» از مادّه «غَبْن» به معناى بازنده است.

ریشه کلمه

قاموس قرآن

[تغابن:9]. غبن به معنى گول زدن در معامله است خواه در خريد باشد يا در فروش و آن اينكه به قيمت كم بخرد يا به قيمت گران بفروشد در اقرب الموارد گوید: «غَبَنَ فُلاناً فِى‏الْبَيْعِ وَالشِّراءِ: خَدَعَهُ وَ غَلَبَهُ» كلام قاموس نيز نظير آن است. «تغابن» از تفاعل است به معنى مغبون كردن يكديگر. اگر تغابن در آيه بين الاثنين باشد معنى آن چنين است: روزى شما را جمع مى‏كند براى روز جمع (روز آخرت) آن روز، روز مغبون كردن همديگر است ولى اين مغبون كردن چگونه است؟ در الميزان پس از ردّ دو وجه در كيفيّت تغابن فرموده: اينجا صورت سومى است و آن اينكه تغابن ميان گمراه كنندگان و گمراه شدگان اعتبار شود كه متبوعان تابعان را گول مى‏زنند و به اخذ دنيا و ترك آخرت وادارشان مى‏كنند و تابعان متبوعان را مغبون مى‏كنند كه آنها را در استكبارشان يارى مى‏كنند پس هر گروه ديگرى را مغبون مى‏كند و از ديگرى مغبون مى‏شود. و وجه چهارمى است كه در آن زمينه روايت وارد شده و آن اينكه: براى هر بنده در بهشت منزلى است كه اگر اطاعت خدا مى‏كرد به آن داخل مى‏شد و براى هر بنده در آتش منزلى است كه اگر خدا را معصيت مى‏كرد به آن داخل مى‏شد. روز قيامت منازل اهل آتش كه در بهشت است به اهل بهشت داده مى‏شود و بالعكس. پس اهل بهشت اهل آتش را مغبون مى‏كنند. و از تفسير برهان نقل كرده كه امام صادق «عليه‏السلام» فرمود: قيامت يوم‏التلاق است كه اهل آسمان اهل زمين را ملاقات مى‏كنند. يوم‏التناد است كه اهل آتش اهل بهشت را ندا كنند كه: «اَفيضُوا عَلَيْنا مِنَ‏الْماءِ اِوْمِّمارَزَقَكُمُ اللَّهُ» و يوم التغابن است اهل بهشت اهل آتش رامغبون كنند، يوم الحسرة است يعنى روزى كه مرگ راآورده و ذبح مى‏كنند. ناگفته نماند: باب تفاعل چنانكه اهل لغت تصريح كرده‏اند به معنى مجرد نيز آيد مثل «تعالى اللَّه و تسامى و تبارك» مى‏شود گفت: كه تغابن در آيه از براى مفعول و به معنى مجرداست كه مغبون شدن باشد و چون عمر انسان سرمايه اوست و مى‏تواند با آن از دنيا استفاده كند و آخرت به دست آورد ولى كفّار در آخرت خواهند ديد كه از اين سرمايه جز لذّات زودگذر دنيا چيزى به دست نياورده و واقعاً مغبون شده‏اند و در دنيا به حكم «زَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطانُ اَعْمالَهُمْ» به غبن خويش متوجه نيستند ولى در آخرت متوجّه خواهند شد، مى‏شود اين مطلب را از [احقاف:20]. استفاده كرد واللَّه العالم. اين لفظ فقط يكبار در قرآن يافته است.

کلمات نزدیک مکانی

تکرار در هر سال نزول

در حال بارگیری...