البلد ٣

از الکتاب
پرش به: ناوبری، جستجو


ترجمه

و قسم به پدر و فرزندش [= ابراهیم خلیل و فرزندش اسماعیل ذبیح‌]،

و قسم به پدر [ابراهيم‌]، و فرزندى كه آورد

سوگند به پدرى [چنان‌] و آن كسى را كه به وجود آورد؛

و قسم به پدر (بزرگوار انسان، آدم صفی) و فرزندان (خدا پرست) او.

و سوگند به پدر و آنچه زاده است؛

و قسم به پدر و فرزندانى كه پديد آورد،

و سوگند به پدر و فرزندی که پدید آورده است‌

و سوگند به پدرى [بزرگ‌]- ابراهيم

و سوگند به پدر، و فرزندی که به وجود می‌آورد!

سوگند(م) به پدری (هم‌چون محمد) است‌. و (نیز) آن (فرزندانی) که تولید کرده‌.

و پدری و آنچه فرزند نهاد


البلد ٢ آیه ٣ البلد ٤
سوره : سوره البلد
نزول : ٣ بعثت
اطلاعات آماری
تعداد کلمات : ٥
تعداد حروف :

معنی کلمات و عبارات

«وَالِدٍ»: پدر. «وَلَدَ»: به وجود آورد. مرجع ضمیر فاعلی (والد) است. «وَالِدٍ وَ مَا وَلَدَ»: اشاره به هر پدر و فرزندی است، اعم از انسان و حیوان (نگا: المصحف المیسّر). چرا که مسأله توالد و تناسل انسان و دیگر جانداران در طول ادوار مختلف، به گونه تساوی تقریبی نر و ماده، از شگفت‌انگیزترین مسائل خلقت است.


تفسیر

نکات آیه

۱ - سوگند خداوند به ابراهیم و اسماعیل(ع) (و والد و ما ولد) سخن گفتن از مکه در آغاز سوره، قرینه است بر این که «والد و ما ولد»، پدر و فرزندى اند که با مکه ارتباط تنگاتنگى داشتند. آشکارترین مصداق آن دو، حضرت ابراهیم(ع) و فرزندش اسماعیل است.

۲ - اسماعیل، فرزندى شایسته براى ابراهیم(ع) (و والد و ما ولد) تعبیر «ما ولد» در مورد انسان - با آن که درباره عاقلان، عبارت «من ولد» گفته مى شود - از تحسین برانگیز بودن موضوع حکایت دارد; زیرا کلمه «ما» - که ابهام بیشترى دارد - نشان مى دهد که حقیقت موضوع و عظمت آن، قابل تعریف نیست.

۳ - ابراهیم و اسماعیل(ع)، در تأسیس مکه نقش به سزایى داشتند. (لا أُقسم بهذا البلد ... و والد و ما ولد)

۴ - ابراهیم و اسماعیل(ع)، پدر و فرزندى ارجمند در پیشگاه خداوند (و والد و ما ولد) سوگند خداوند بر عظمت چیزى دلالت دارد که به آن سوگند یاد شده است. نکره آمدن «والد» نیز براى تعظیم است.

۵ - وجود افرادى شایسته و ارجمند در سلاله ابراهیم (و ما ولد) ممکن است مراد از «ما ولد»، ذرّیه ابراهیم(ع) در طول تاریخ باشد. در این صورت - به قرینه سوگند خداوند - مراد افراد گرانقدر آنان است.

۶ - سوگند خداوند به انسان تولیدمثل کننده و فرزندانش (و والد و ما ولد) واژه «والد» ممکن است به شخص خاصى نظر نداشته باشد; بلکه اسم جنس بوده و بر هر انسان مذکر و یا حتى مؤنثى که در تولید مثل نقش داشته باشند، اطلاق گردد (ر. ک: لسان العرب). در این صورت شگفتى تکثیر نسل و نقش اعجاب برانگیز پدر و مادر در آن و نیز عظمت فرزند به وجود آمده از آنها، راز سوگند خداوند به آنان است.

روایات و احادیث

۷ - «[فى المجمع] فى قوله «و والد و ما ولد» ... قیل آدم و ما ولد من الأنبیاء و الأوصیاء و اتباعهم عن أبى عبداللّه(ع);] [در مجمع البیان] درباره قول خدا «و والد و ما ولد» آمده است: گفته شده که مقصود آدم و فرزندانش از پیامبران و اوصیا و پیروانشان مى باشد و این معنا از امام صادق(ع) روایت شده است».

موضوعات مرتبط

  • آدم(ع): فضایل آدم(ع) ۷
  • ابراهیم(ع): فرزند ابراهیم(ع) ۲; فضایل ابراهیم(ع) ۴; فضایل نسل ابراهیم(ع) ۵; نقش ابراهیم(ع) ۳
  • اسماعیل(ع): فضایل اسماعیل(ع) ۲، ۴; نقش اسماعیل(ع) ۳
  • سوگند: سوگند به آدم(ع) ۷; سوگند به ابراهیم(ع) ۱; سوگند به اسماعیل(ع) ۱; سوگند به انبیا ۷; سوگند به انسان ۶; سوگند به فرزندان انسان ۶; سوگند به مؤمنان ۷
  • قرآن: سوگندهاى قرآن ۱، ۶
  • محبوبان خدا :۴
  • مکه: بانیان مکه ۳

منابع

  1. مجمع البیان، ج ۱۰، ص ۷۴۷; نورالثقلین، ج ۵- ، ص ۵۸۰، ح ۶.