البلد ١١

از الکتاب
پرش به: ناوبری، جستجو


ترجمه

ولی او از آن گردنه مهمّ نگذشت!

|ولى او از آن گردنه بالا نرفت

و[لى‌] نخواست از گردنه [عاقبت‌نگرى‌] بالا رود!

باز هم به عقبه (تکلیف) تن در نداد.

پس شتابان و با شدت به آن گردنه سخت وارد نشد؛

و او در آن گذرگاه سخت قدم ننهاد.

ولی خود در پی عقبه نبود

پس به آن گريوه- گردنه يا راه سخت و دشوار در كوه مراد راه خير است كه برخى از مصاديق مهمّ آن در آيات بعد مى‌آيد- در نيامد.

(ما که دو راه پیش پای انسان نهاده‌ایم، آن کس که ناسپاس است) او خویشتن را به گردنه (ی رهائی از شقاوت و رسیدن به سعادت) نمی‌زند (و آن را پشت سر نمی‌گذارد).

پس هرگز نخواست از گردنه‌(ی عاقبت‌نگر) با کوشش و کاوش بالا رود.

پس برنیامد (یا نگذشت) بر آن پشته‌


البلد ١٠ آیه ١١ البلد ١٢
سوره : سوره البلد
نزول : ٣ بعثت
اطلاعات آماری
تعداد کلمات : ٣
تعداد حروف :

معنی کلمات و عبارات

«مَا اقْتَحَمَ»: اقتحام، به معنی بی‌باکانه دست به کار شدن و شجاعانه به کاری آغازیدن است. «الْعَقَبَةَ»: گردنه. مراد گردنه نجات است که بر سر راه سعادت قرار دارد و باید با انجام وظائف و تکالیف بندگی، خویشتن را بدان زد و آن را پشت سر گذاشت.


تفسیر

نکات آیه

۱ - انجام دادن بعضى از کارهاى نیک، دشوار و بسان افکندن خویش در یک راه کوهستانى و گردنه هاى صعب العبور است. (فلااقتحم العقبة) «اقتحام»; یعنى، بین کارى سخت و هولناک قرار گرفتن (مفردات). زمانى که شخص بدون فحص و بررسى خود را در ماجرایى بزرگ بیفکند، گفته مى شود: «إقْتَحَمَ» (نهایه ابن اثیر). راه دشوارى که در کوه قرار دارد، «عقبة» نامیده مى شود (مفردات) و نیز «عقبة» به مسیر صعب العبورى گفته مى شود که از آن بر کوه بالا روند (قاموس). این راه از آن جهت «عقبة» نامیده مى شود که راه پیمایان، باید در آن پشت سر هم و به یک ستون حرکت کنند.

۲ - خود برتربینان و مدعیان کمک هاى مالى سنگین، از تکالیف سخت شانه خالى مى کنند. (فلااقتحم العقبة)

۳ - انسان، به دلیل برخوردارى از ابزارهاى شناخت (توانایى بر دیدن و گفتن و نیز تشخیص راه خیر و شر) توانا بر پذیرش تکالیف دشوار و برداشتن گام هاى سنگین در راه خیر (ألم نجعل ... فلااقتحم العقبة)

۴ - خوددارى انسان از پذیرش وظیفه سنگین، با وجود توانایى هاى لازم در او، نکوهیده و خلاف انتظار است. (ألم نجعل ... فلااقتحم العقبة) حرف «فاء» در «فلااقتحم...»، تفریع بر آیات پیشین است و مفاد این مجموعه آیات، توبیخ کسانى است که با دارا بودن چشم و زبان و هدایت، از انجام دادن کارهاى سخت امتناع ورزیده اند.

موضوعات مرتبط

  • انسان: ویژگیهاى انسان ۳
  • انفاق: مسؤولیت ناپذیرى مدعیان انفاق ۲
  • تشبیهات قرآن: تشبیه به کوه صعب العبور ۱; تشبیه عمل صالح ۱
  • تکلیف: زمینه عمل به تکلیف سخت ۳; سرزنش ترک تکلیف سخت ۴
  • خیر: ابزار شناخت خیر ۳
  • شر: ابزار شناخت شر ۳
  • شناخت: نقش ابزار شناخت ۳
  • عمل صالح: سختى عمل صالح ۱
  • قرآن: تشبیهات قرآن ۱
  • متکبران: مسؤولیت ناپذیرى متکبران ۲

منابع